Ví dụ mẫu và cách gỡ Nghị luận văn học

Một loạt ví dụ tiêu biểu để bạn nhìn ra cách áp dụng kiến thức nghị luận văn học vào bài thực tế.

Ví dụ nên nhìn thật kỹ

Bài: Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà (Nguyễn Tuân). Cách triển khai: Luận điểm 1 — Hoàn cảnh: Người lái đò đối mặt với sông Đà hung dữ với thác ghềnh, hüt nước. Luận điểm 2 — Phẩm chất: Tài hoa, dũng cảm, kinh nghiệm (nhớ từng luồng nước như nhớ từng kè thù). Luận điểm 3 — Nghệ thuật: Nguyễn Tuân dùng so sánh, nhân hóa dòng sông như kẻ thù, nâng người lái đò thành nghệ sĩ.
Bài: Phân tích một đoạn thơ (câu 5 điểm). Cách triển khai: Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vị trí đoạn thơ. Thân bài: Đi theo mạch cảm xúc — từng cặp câu thơ, chỉ ra hình ảnh, biện pháp tu từ, nhịp điệu, rồi bình giá cảm xúc/tư tưởng. Kết bài: Khái quát giá trị đoạn thơ trong tổng thể bài. Lưu ý: trích ngắn, đúng và luôn phân tích sau khi trích.
Bài: Triển khai chi tiết nghệ thuật. Ví dụ câu bình: 'Động từ mạnh 'xé' kết hợp với nhịp ngắn dồn dập tạo cảm giác trận chiến đầy dữ dội giữa con người và thiên nhiên, qua đó làm nổi bật vẻ đẹp kinh nghiệm và bản lĩnh của người lái đò.' Cách viết: nêu thủ pháp → chỉ biểu hiện → nhận xét tác dụng với nội dung/cảm xúc.

Mỗi ví dụ chỉ thực sự có giá trị khi bạn tự chỉ ra bước quyết định của lời giải.
Hãy thử kể lại hướng xử lý bằng lời của chính bạn sau khi đọc ví dụ.
Nếu một ví dụ gợi đúng lỗi của bạn, đánh dấu lại để ôn vòng sau.

Tự biến đổi một chút dữ kiện của Bài: Phân tích hình tượng người lái đò sông Đà (Nguyễn Tuân). Cách triển khai: Luận điểm 1 — Hoàn cảnh: Người lái đò đối mặt với sông Đà hung dữ với thác ghềnh, hüt nước. Luận điểm 2 — Phẩm chất: Tài hoa, dũng cảm, kinh nghiệm (nhớ từng luồng nước như nhớ từng kè thù). Luận điểm 3 — Nghệ thuật: Nguyễn Tuân dùng so sánh, nhân hóa dòng sông như kẻ thù, nâng người lái đò thành nghệ sĩ. rồi thử làm lại.
Viết ra 3 từ khóa báo hiệu nên dùng hướng giải của chủ đề này.
Sau khi làm xong, tự so đáp án bằng checklist và mốc tăng điểm đã học.