Ví dụ mẫu và cách gỡ Lịch sử Việt Nam cuối XIX - đầu XX
Một loạt ví dụ tiêu biểu để bạn nhìn ra cách áp dụng kiến thức lịch sử việt nam cuối xix - đầu xx vào bài thực tế.
Ví dụ nên nhìn thật kỹ
- Bài: So sánh xu hướng bạo động (Phan Bội Châu) và cải cách (Phan Châu Trinh) trong phong trào yêu nước đầu XX. Cách làm: Phan Bội Châu chủ trương dùng bạo lực vũ trang đánh đuổi Pháp (Hội Duy Tân, Đông Du), dựa vào viện trợ bên ngoài. Phan Châu Trinh chủ trương cải cách văn hóa, nâng cao dân trí, bãi bỏ phong kiến hủ lậu, dựa vào Pháp để canh tân đất nước (phong trào Duy Tân). Kết luận: Dù khác biệt về phương pháp (bạo lực vs cải cách ôn hòa), cả hai đều thất bại nhưng đã thức tỉnh mạnh mẽ lòng yêu nước.
- Bài: Nêu tác động của khai thác thuộc địa lần 1 (1897-1914) tới sự phân hóa giai cấp xã hội Việt Nam. Cách làm: Pháp đầu tư hạ tầng, mở đồn điền khiến cơ cấu kinh tế thay đổi kéo theo biến đổi xã hội. Bên cạnh địa chủ và nông dân, xã hội xuất hiện 3 tầng lớp/giai cấp mới: công nhân (làm trong hầm mỏ, xí nghiệp), tư sản (nhà thầu cấp thấp) và tiểu tư sản (học sinh, trí thức, viên chức nhỏ). Kết quả: Việc xuất hiện giai cấp công nhân tạo tiền đề quan trọng cho khuynh hướng cách mạng vô sản sau này.
- Bài: Giải thích vì sao phong trào Cần vương (1885-1896) thất bại. Cách làm: Nguyên nhân khách quan là do thực dân Pháp vẫn còn rất mạnh về quân sự. Nguyên nhân chủ quan (quan trọng nhất) là do thiếu một giai cấp lãnh đạo tiên tiến, ngọn cờ phong kiến đã lỗi thời không còn khả năng đương đầu với chủ nghĩa tư bản. Lực lượng khởi nghĩa phân tán, thiếu liên kết và tính địa phương kém linh hoạt. Kết luận: Thất bại chứng tỏ con đường cứu nước theo hệ tư tưởng phong kiến đã phá sản.
Rút kinh nghiệm từ ví dụ
- Mỗi ví dụ chỉ thực sự có giá trị khi bạn tự chỉ ra bước quyết định của lời giải.
- Hãy thử kể lại hướng xử lý bằng lời của chính bạn sau khi đọc ví dụ.
- Nếu một ví dụ gợi đúng lỗi của bạn, đánh dấu lại để ôn vòng sau.
Tự luyện thêm
- Tự biến đổi một chút dữ kiện của Bài: So sánh xu hướng bạo động (Phan Bội Châu) và cải cách (Phan Châu Trinh) trong phong trào yêu nước đầu XX. Cách làm: Phan Bội Châu chủ trương dùng bạo lực vũ trang đánh đuổi Pháp (Hội Duy Tân, Đông Du), dựa vào viện trợ bên ngoài. Phan Châu Trinh chủ trương cải cách văn hóa, nâng cao dân trí, bãi bỏ phong kiến hủ lậu, dựa vào Pháp để canh tân đất nước (phong trào Duy Tân). Kết luận: Dù khác biệt về phương pháp (bạo lực vs cải cách ôn hòa), cả hai đều thất bại nhưng đã thức tỉnh mạnh mẽ lòng yêu nước. rồi thử làm lại.
- Viết ra 3 từ khóa báo hiệu nên dùng hướng giải của chủ đề này.
- Sau khi làm xong, tự so đáp án bằng checklist và mốc tăng điểm đã học.