Ví dụ mẫu và cách gỡ Di truyền phân tử

Một loạt ví dụ tiêu biểu để bạn nhìn ra cách áp dụng kiến thức di truyền phân tử vào bài thực tế.

Ví dụ nên nhìn thật kỹ

Bài: Cho mạch khuôn ADN có trình tự 3'...TAX XAA GXT...5'. Suy ra trình tự mARN. Cách làm: Quá trình phiên mã tổng hợp mARN diễn ra trên mạch khuôn dùng nguyên tắc bổ sung: T liên kết A, A liên kết U, X liên kết G, G liên kết X. Chiều của mARN là 5'→3'. Áp dụng: TAX → AUG (Mã mở đầu), XAA → GUU, GXT → XGA. Kết quả: Trình tự mARN là 5'...AUG GUU XGA...3'.
Bài: Một gen có 1200 Nu (A=300) nhân đôi liên tiếp 3 lần. Tính số Nu tự do môi trường cung cấp. Cách làm: Gen có N = 1200 → G = X = 1200/2 - A = 600 - 300 = 300. Số môi trường cung cấp = Số ban đầu × (2³ - 1). A(mt) = T(mt) = 300 × (8 - 1) = 2100 Nu. G(mt) = X(mt) = 300 × 7 = 2100 Nu. Kết quả: Môi trường cung cấp 2100 A, 2100 T, 2100 G, 2100 X.
Bài: Đột biến thế nào khiến một axit amin duy nhất trên protein thay đổi? Cách làm: Đột biến mất hoặc thêm 1 cặp Nu sẽ gây dịch khung đọc, thay đổi toàn bộ chuỗi axit amin từ vị trí đột biến. Đột biến thay thế 1 cặp Nu chỉ ảnh hưởng 1 bộ ba, có thể làm thay đổi 1 axit amin (đột biến nhầm nghĩa). Kết luận: Đây là đột biến thay thế một cặp Nucleotit trên gen.

Mỗi ví dụ chỉ thực sự có giá trị khi bạn tự chỉ ra bước quyết định của lời giải.
Hãy thử kể lại hướng xử lý bằng lời của chính bạn sau khi đọc ví dụ.
Nếu một ví dụ gợi đúng lỗi của bạn, đánh dấu lại để ôn vòng sau.

Tự biến đổi một chút dữ kiện của Bài: Cho mạch khuôn ADN có trình tự 3'...TAX XAA GXT...5'. Suy ra trình tự mARN. Cách làm: Quá trình phiên mã tổng hợp mARN diễn ra trên mạch khuôn dùng nguyên tắc bổ sung: T liên kết A, A liên kết U, X liên kết G, G liên kết X. Chiều của mARN là 5'→3'. Áp dụng: TAX → AUG (Mã mở đầu), XAA → GUU, GXT → XGA. Kết quả: Trình tự mARN là 5'...AUG GUU XGA...3'. rồi thử làm lại.
Viết ra 3 từ khóa báo hiệu nên dùng hướng giải của chủ đề này.
Sau khi làm xong, tự so đáp án bằng checklist và mốc tăng điểm đã học.